فهرست مطالب۱۲ بخش
این راهنما برای چه کسی است
این نوشته برای متقاضیان ایرانی است که در ایران زندگی می‌کنند و می‌خواهند برای کارشناسی، کارشناسی ارشد یا رشته‌های پیوسته (ciclo unico) در یک دانشگاه ایتالیایی ثبت‌نام کنند و به همین دلیل به ویزای تحصیلی نیاز دارند. چارچوب اصلی این مسیر را بخشنامه مشترک وزارت دانشگاه و پژوهش ایتالیا (MUR)، وزارت امور خارجه و وزارت کشور تعیین می‌کند. نسخه فعلی این بخشنامه برای دو سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ معتبر است (منبع: Universitaly).
یک نکته را از همین ابتدا در نظر داشته باشید: سه نهاد مختلف درباره پرونده شما تصمیم می‌گیرند. دانشگاه مدرک تحصیلی شما را ارزیابی و پذیرش را تأیید می‌کند. سفارت درباره صدور ویزا تصمیم می‌گیرد. پلیس (Questura) هم پس از ورود، اجازه اقامت را صادر می‌کند. تأیید یکی از این مراحل تضمینی برای مرحله بعد نیست.
مرحله ۱: انتخاب رشته و خواندن فراخوان دانشگاه
هر دانشگاه شرایط ورود، مدارک لازم، ظرفیت ویژه دانشجویان غیراروپایی مقیم خارج و مهلت‌های خودش را روی وب‌سایتش منتشر می‌کند. بخشنامه وزارت تأکید می‌کند که ارزیابی مدرک خارجی فقط در اختیار خود دانشگاه است. پس پیش از هر کاری صفحه رشته موردنظر و فراخوان (bando) آن را با دقت بخوانید:
- زبان تدریس رشته (ایتالیایی یا انگلیسی) و سطح زبانی که می‌خواهد
- وجود آزمون ورودی یا ارزیابی اولیه (مثلاً TOLC، CEnT-S یا آزمون اختصاصی خود دانشگاه)
- مدارکی که دانشگاه برای ارزیابی می‌خواهد و نحوه بارگذاری آن‌ها
- مهلت پیش‌ثبت‌نام و مهلتی که دانشگاه برای درخواست ویزا اعلام کرده است
مرحله ۲: درخواست پذیرش در دانشگاه
بسیاری از دانشگاه‌ها پیش از Universitaly یک مرحله درخواست روی پورتال خودشان دارند. در این مرحله ریزنمرات، مدرک، مدرک زبان و گاهی رزومه و انگیزه‌نامه را بررسی می‌کنند. جزئیات این مرحله در هر دانشگاه فرق می‌کند و باید آن را از سایت همان دانشگاه پیگیری کنید.
مرحله ۳: پیش‌ثبت‌نام در Universitaly
برای متقاضیان ویزا، پیش‌ثبت‌نام فقط از راه پورتال رسمی و رایگان Universitaly انجام می‌شود. دانشگاه درخواست شما را در همین پورتال تأیید (validate) می‌کند. طبق بخشنامه، فقط کسانی که پیش‌ثبت‌نامشان تأیید شده باشد می‌توانند درخواست ویزای تحصیلی بدهند. از سال ۲۰۲۶/۲۷ هم تعداد تأییدهای هر دانشگاه حداکثر به اندازه ظرفیت اعلام‌شده برای دانشجویان خارجی به‌علاوه ۲۰ درصد است. این یعنی تأیید پیش‌ثبت‌نام دیگر نامحدود نیست. جزئیات این مرحله را در راهنمای جداگانه «پیش‌ثبت‌نام Universitaly» آورده‌ایم.
درباره این تصویر: تصویرسازی مفهومی؛ عکس واقعی نیست
تصویرسازی مفهومی؛ عکس واقعی نیست
تصویرسازی هوش مصنوعی (gpt-image-2)
مرحله ۴: آماده‌سازی مدارک تحصیلی برای ویزا
سفارت برای ویزا از شما می‌خواهد مدرک پایانی تحصیلات همراه با یکی از این دو سند ارائه شود:
- گواهی مقایسه‌پذیری و اصالت CIMEA
- Dichiarazione di valore (DOV)
سفارت ایتالیا در تهران به دانشجویان توصیه کرده است برای کوتاه‌شدن روند، به‌جای قانونی‌سازی و DOV گواهی CIMEA بگیرند که هم مقایسه‌پذیری و هم اصالت مدرک را تأیید می‌کند. تفاوت این دو در راهنمای «Dichiarazione di valore یا CIMEA» توضیح داده شده است.
مرحله ۵: مدرک زبان
بخشنامه حداقل سطح B2 را مبنا قرار داده است. برای رشته‌های انگلیسی‌زبان مدرکی از نهادی با اعتبار بین‌المللی لازم است و برای رشته‌های ایتالیایی‌زبان آزمون زبان دانشگاه یا مدرک معتبر ایتالیایی. چک‌لیست سفارت تهران هم حداقل نمره‌هایی برای آیلتس، تافل و FCE تعیین کرده است. جزئیات را در راهنمای «مدارک زبان» ببینید.
درباره این تصویر: تصویرسازی مفهومی؛ عکس واقعی نیست
تصویرسازی مفهومی؛ عکس واقعی نیست
تصویرسازی هوش مصنوعی (gpt-image-2)
مرحله ۶: درخواست ویزای تحصیلی نوع D
پس از تأیید پیش‌ثبت‌نام، پرونده ویزا را به سفارت ایتالیا در تهران می‌دهید. برای سال ۲۰۲۶/۲۷، سفارت اعلام کرد لازم نیست خودتان وقت رزرو کنید و شرکت VisaMetric از طریق ایمیلی که در Universitaly ثبت کرده‌اید با شما تماس می‌گیرد. طبق بخشنامه، آخرین مهلت ثبت درخواست ویزا برای رشته‌های مقطع کارشناسی و ارشد ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ برای سال ۲۰۲۶/۲۷ و ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ برای سال ۲۰۲۷/۲۸ است. دانشگاه‌ها می‌توانند مهلت زودتری هم تعیین کنند.
یکی از شرایط اصلی ویزا اثبات تمکن مالی است. برای این دو سال تحصیلی، این مبلغ ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال تعیین شده است. علاوه بر آن، محل اسکان و بیمه درمانی هم باید ثابت شود. فهرست کامل مدارک در راهنمای «ویزای تحصیلی ایتالیا از ایران» آمده است.
مرحله ۷: ورود به ایتالیا، اجازه اقامت و ثبت‌نام نهایی
در هشت روز کاری پس از ورود باید درخواست permesso di soggiorno per studio بدهید. این کار معمولاً با کیت پستی و از طریق اداره پست انجام می‌شود. بعد از آن ثبت‌نام نهایی (immatricolazione) را در دانشگاه کامل می‌کنید. طبق بخشنامه، شهریه معمولاً پیش از تکمیل ثبت‌نام پرداخت می‌شود و این کار فقط پس از صدور ویزا ممکن است. اگر ثبت‌نام نهایی دانشجو تا ۳۱ ژانویه سال تحصیلی مربوط در Universitaly ثبت نشده باشد، ویزایش لغو می‌شود.
در کنار این مراحل: کد مالیاتی، بیمه و بورسیه
- کد مالیاتی (codice fiscale) معمولاً هنگام درخواست اجازه اقامت صادر می‌شود، ولی از سفارت یا دفاتر Agenzia delle Entrate هم می‌توانید آن را بگیرید.
- اگر به بورسیه منطقه‌ای DSU فکر می‌کنید، مدارک مالی خانواده باید زودتر آماده شود. صرفِ درخواست یا واجد شرایط بودن برای DSU، تمکن مالی ویزا حساب نمی‌شود.
جمع‌بندی
ترتیب کلی این است: فراخوان دانشگاه، درخواست پذیرش، پیش‌ثبت‌نام در Universitaly، CIMEA یا DOV، مدرک زبان، ویزا، اجازه اقامت و ثبت‌نام نهایی. تاریخ‌ها و شرایط هر رشته را همیشه از صفحه رسمی همان دانشگاه و صفحه سفارت بررسی کنید، چون ممکن است در طول سال به‌روز شوند.
پرسش‌های متداول
آیا پیش‌ثبت‌نام در Universitaly برای همه متقاضیان ایرانی لازم است؟
برای کسانی که مقیم خارج از ایتالیا هستند و برای تحصیل به ویزا نیاز دارند، بله. طبق بخشنامه وزارت دانشگاه و پژوهش، پیش‌ثبت‌نام این گروه فقط از طریق Universitaly انجام می‌شود و فقط با پیش‌ثبت‌نام تأییدشده می‌توان درخواست ویزا داد.
آخرین مهلت درخواست ویزای تحصیلی چه زمانی است؟
برای رشته‌های مقطعی (کارشناسی، ارشد، پیوسته) طبق بخشنامه، ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ برای سال ۲۰۲۶/۲۷ و ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ برای سال ۲۰۲۷/۲۸. دانشگاه‌ها می‌توانند مهلت زودتری اعلام کنند.
تمکن مالی لازم برای ویزا چقدر است؟
بخشنامه برای سال‌های ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ مبلغ ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو در سال را تعیین کرده است. منابع باید قانونی و قابل‌ردیابی باشند.
آیا پذیرش دانشگاه یعنی ویزا حتماً صادر می‌شود؟
خیر. تأیید پیش‌ثبت‌نام نه وقت سفارت را تضمین می‌کند و نه صدور ویزا را. تصمیم ویزا فقط با سفارت است که ریسک مهاجرتی را هم ارزیابی می‌کند.
منابع رسمی (۵)
- Checklist per visto Studio – Immatricolazione A.A. 2026-2027 — Ambasciata d’Italia a Teheran · بازیابی ۲۱ آبان ۱۴۰۵
- Domande di visto per Studio – Immatricolazione A.A. 2026/2027 – Avviso all’utenza — Ambasciata d’Italia a Teheran · بازیابی ۲۱ آبان ۱۴۰۵
- Ministerial memorandum: procedures for entry, stay and enrolment of international students – valid for academic years 2026-2027 and 2027-2028 (English version, hosted by Università di Trieste) — Ministero dell’Università e della Ricerca (MUR) · بازیابی ۲۱ آبان ۱۴۰۵
- Studenti stranieri – procedure per gli a.a. 2026/2027 e 2027/2028 — Universitaly (MUR/CINECA) · بازیابی ۲۱ آبان ۱۴۰۵
- Domande sulla Circolare recante le Procedure per l’ingresso, il soggiorno, l’immatricolazione degli studenti internazionali — Universitaly / MUR · بازیابی ۲۱ آبان ۱۴۰۵
برای بررسی شرایط شخصی خود، با کارشناس صحبت کنید.
رزرو مشاوره